Piłka nożna

"Z boiska na ławkę" - Adam Nawałka

Mateusz Perzyński @perzot97

Fot: sportowefakty.wp.pl, sportowefakty.wp.pl

Tagi

Adam Nawałka Wisła Kraków Lech Poznań Reprezentacja Polski

Po kolejnej przerwie wracamy z cyklem "Z boiska na ławkę". Dzisiaj ponownie zagościmy w rodzimych regionach i przyjrzymy się karierze człowieka, który doprowadził naszą reprezentację do szczytów możliwości.

Adam Nawałka, bo o nim jest oczywiście mowa, urodził się 23 października 1957 roku w Krakowie. Jego ojciec również nazywał się Adam i pracował jako geodeta, natomiast jego matka Anna była kierowniczką restauracji. Mierzył on 181 cm wzrostu i występował w środku pola jako pomocnik.

Piłkarz:

Jako zawodnik, całą swoją karierę był związany z Wisłą Kraków. Wiele się mówi, że juniorską karierę miał rozpocząć w zespole Orląt Rudawa, ale w wielu wywiadach sam zainteresowany dementował te plotki. Faktycznie swoje kroki jako junior stawiał w młodzieżowych zespołach wspomnianej już "Białej Gwiazdy". Zamiłowanie do piłki nożnej zaszczepił w nim ojciec, z którym jeździł na mecze ukochanej drużyny. W wieku 9 lat miał już jeździć sam ponad 20 km pociągiem na treningi do Krakowa.

Od samego początku swojej kariery był uważany za perspektywicznego i utalentowanego zawodnika. Swój debiut w pierwszej drużynie Wisły Kraków zaliczył już w wieku 17 lat, 21 maja 1975 roku i praktycznie z marszu wywalczył sobie stałe miejsce w meczowej "11".

Jeszcze w 1975 i 1976 roku udało mu się wywalczyć mistrzostwo Polski juniorów. W 1978 roku był podstawowym zawodnikiem drużyny prowadzonej przez Oresta Lenczyka i wywalczył swój pierwszy i jedyny tytuł mistrzostwa Polski.

Z ostatnim meczem sezonu 77/78 wiąże się ciekawa historia z uczestnictwem Adama Nawałki. Biała Gwiazda grała wówczas ostatni mecz z Arką Gdynia. Sytuacja w tabeli była wówczas z jednej strony bardzo prosta a jednocześnie dość skomplikowana. Zarówno Wisła jak i Lech Poznań miały po 37 punktów, remisowy bilans bezpośrednich meczów i różniły się zaledwie różnicą bramek co dawało krakowianom pierwsze miejsce w tabeli. Cel na mecz był dla zawodników Wisły prosty. Wygrać i nie dopuścić do przejęcia pierwszej lokaty przez Lechitów. W pierwszym składzie oczywiście grał Adam Nawałka z nr. 9 na koszulce. Już w pierwszej połowie wykazał się swoimi umiejętnościami. Doskonale dryblował w środku pola, schodził na boki boiska, strzelał. Jeden z jego strzałów ugodził nawet poprzeczkę. Wspomniana ciekawa historia tyczy się strzału Nawałki już z drugiej połowy. Po fantastycznym rajdzie uderzył on na bramkę, piłka odbiła się kolejny raz od poprzeczki, wpadła za linię bramkową i wypadła z bramki gdzie dopadł do niej Kazimierz Kmiecik i umieścił w siatce. Bramka powinna zostać uznana Adamowi Nawałce, ale jak w późniejszych wywiadach przyznawał strzelec, zabiegał on u sędziego o zapisanie gola Kmiecikowi, który wówczas walczył o koronę króla strzelców ligi. Ostatecznie Wisła mecz wygrała 3:1 i zwyciężyła w lidze.

W Wiśle Kraków, Adam Nawałka spędził praktycznie całą swoją karierę. Rozegrał dla Białej Gwiazdy 190 ligowych meczów i strzelił 9 goli.

W 1985 roku wyjechał z Polski i udał się do Stanów Zjednoczonych gdzie został grającym trenerem polonijnego klubu Polish-American Eagles.

Adam Nawałka w czasie swojej kariery jako zawodnik, doczekał się gry w biało-czerwonych barwach. W 1977 roku, dostał powołanie do reprezentacji. Zadebiutował w meczu z Węgrami, 13 kwietnia 1977 roku, w którym zdołał zdobyć bramkę. Znalazł się również w kadrze Jacka Gmocha na Mistrzostwa Świata w Argentynie po sezonie, w którym zdobył mistrzostwo Polski z Wisłą Kraków. Na tym turnieju rozegrał 5 spotkań w pełnym wymiarze czasowym a Polska zdołała wygrać swoją grupę podczas pierwszej rundy turnieju ostatecznie odpadając dopiero w drugiej grając z Brazylią, Argentyną i Peru.

Źródło: East News


Źródło: East News

Nawałka w reprezentacji Polski rozegrał razem 34 spotkania i strzelił jednego gola.

Trener:

Z powodu wielu nawracających kontuzji, Adam Nawałka zawiesił buty na kołek w wieku zaledwie 28 lat. Jak sam przyznawał, medycyna nie stała wtedy na takim poziomie co teraz. Przy odpowiedniej regeneracji i odnowie medycznej prawdopodobnie grałby on dłużej.

Ostatecznie wrócił on do Polski i ukończył on Akademię Trenerską Polskiego Związku Piłki Nożnej uzyskując tytuł trenera I klasy. W 1996 roku Adam Nawałka rozpoczął swoją pełnoprawną karierę trenerską obejmując posadę w drużynie Świtu Krzeszowice.

Już w 1998 roku Nawałka wrócił do Wisły Kraków. Po zakończeniu sezonu rozgrywkowego ze Świtem, został koordynatorem do spraw szkolenia młodzieży. 20 marca 2000 roku zadebiutował jako tymczasowy trener Białej Gwiazdy kiedy to Wojciech Łazarek stracił to stanowisko. Pod jego wodzą Wisła dokończyła sezon a on oddał stery Orestowi Lenczykowi, który ponownie został trenerem zespołu z Krakowa.

Już 6 kwietnia 2001 roku ponownie został tymczasowym trenerem Wisły (Lenczyk stracił pracę) i doprowadził zespół do mistrzostwa kraju. Co ciekawe, po tym sezonie został uznany za najlepszego trenera w Małopolsce. Przez kolejny rok pracował jako wspomniany już koordynator szkolenia młodzieży i trener rezerw Wisły.

Sztab szkoleniowy mistrzowskiej Wisły z 2001 rokuŹródło: wislakrakow.com

W 2002 roku, a dokładnie 18 czerwca, Adam Nawałka został trenerem Zagłębia Lubin. W stolicy polskiej miedzi nie zabawił jednak długo, ponieważ po 9 fatalnych kolejkach został zwolniony. Oficjalnie 6 października 2002 roku podał się do dymisji. W miedziowych kuluarach do tej pory zarzuca się Nawałce, że zniszczył atmosferę w szatni i był architektem ich spadku do ówczesnej II ligi.

W kolejnych sezonach swojej kariery, bez powodzenia prowadził Sandecję Nowy Sącz i Jagiellonię Białystok. Z tego drugiego klubu został zwolniony z powodu słabych wyników 20 kwietnia 2006 roku.

Jeszcze w tym samym roku został mianowany wiceprezesem do spraw sportowych w Wiśle Kraków. Łączył tę funkcję ze stanowiskiem dyrektora sportowego. Po zwolnieniu ówczesnego trenera, Dragomira Okuki, 19 grudnia 2006 roku został ponownie trenerem Białej Gwiazdy, ale pół roku później został zwolniony za brak wyników i słaby styl.

Największą sławę Adam Nawałka zyskał prowadząc zespół Górnika Zabrze. Znalazł się tam w 2010 roku po dwuletniej przygodzie z GKS-em Katowice. Najważniejszym zadaniem było wprowadzenie zabrzan do Ekstraklasy co udało mu się zrealizować niecałe pół roku później. Pod jego wodzą Górnik Zabrze rozegrał 125 spotkań, z czego zaliczył 56 wygranych, 29 remisów i 40 porażek inkasując średnio 1,58 punktu na mecz.

Adam Nawałka i Krzysztof MączyńskiŹródło: przegladsportowy.pl

Przygoda Adama Nawałki z reprezentacją rozpoczęła się jeszcze w 2007 roku kiedy został włączony do sztabu szkoleniowego Leo Beenhakkera. Najpiękniejszy jednak etap kariery Nawałki zaczął się 26 października 2013 roku kiedy to PZPN poinformował, że były zawodnik Wisły Kraków został selekcjonerem reprezentacji Polski.

Pod jego wodzą nasza kadra zakwalifikowała się do finałowego turnieju Euro 2016 we Francji, gdzie ostatecznie w ćwierćfinałach przegraliśmy z reprezentacją Portugalii po dogrywce i serii rzutów karnych. W czasie eliminacji do tego turnieju, Adam Nawałka został jedynym selekcjonerem, za kadencji którego udało się naszej kadrze pokonać reprezentację Niemiec (pamiętne 2:0 w Warszawie).

Piłkarze podrzucają Nawałkę po meczu z IrlandiąŹródło: Andrzej Iwańczuk

W 2017 roku nasza kadra, pod jego wodzą, zakwalifikowała się do Mistrzostw Świata 2018 w Rosji. Ostatecznie "Orły Nawałki" zawiodły na całej linii w ojczyźnie Arszawina i po fatalnej grze w grupie odpadły z turnieju.

30 lipca 2018 roku piękny sen naszej reprezentacji się skończył. "Wypalony" Adam Nawałka został zwolniony i przez 4 miesiące pozostawał na bezrobociu.

Głośno o byłym selekcjonerze zaczęło się robić po problemach Legii Warszawa, Zagłębia Lubin i Lecha Poznań. W Polsce huczały plotki jakoby Adam Nawałka miał objąć, któryś z tych klubów lub czekać na lukratywną ofertę z Chin lub zachodu. Ostatecznie, mimo wstępnych informacji o wizycie Nawałki w Lubinie, 25 listopada 2018 roku rozpoczął on nowy etap swojej kariery trenerskiej obejmując znajdującego się w dołku Lecha Poznań.

Póki co, w dwóch meczach pod jego wodzą, Lechici zaliczyli porażkę z Cracovią i zwycięstwo ze Śląskiem Wrocław. Pytanie brzmi, jak były selekcjoner poradzi sobie w nowej roli? Co przyniesie przyszłość? Sam wciąż zadaje sobie to jedno, ważne pytanie, czy wymiana Adama Nawałki na fatalnego Jerzego Brzęczka miała sens?

Jedno jest pewne. Jako zawodnik, Adam Nawałka cechował się szybkością, umiejętnościami dryblingu oraz atomowym uderzeniem z dystansu. Jako lojalny zawodnik pomógł Wiśle w zdobyciu jednego mistrzostwa kraju, a jako trener dołożył kolejne i puchar ligi. Jako człowieka możemy go zapamiętać przede wszystkim z nienagannie ułożonych włosów, charakterystycznych okularów oraz długich, stylowych płaszczy, które zakładał w czasie gorszej pogody.

Słynne są z pewnością również jego przesądy i zabobony jakimi się kieruje. Wielką sławę zyskały one podczas jego przygody z reprezentacją Polski. Jednym z najśmieszniejszych jest na pewno zakaz jaki dostał kierowca kadrowego autobusu. Mianowicie zakazano mu cofać z piłkarzami na pokładzie. Równie zabawnym zabobonem był ten o potrzebie komentowania meczów eliminacyjnych przez Mateusza Borka i Tomasza Hajtę.

Tomasz Hajto i Adam NawałkaŹródło: przegladsportowy.pl

Mimo to o Nawałce można raczej powiedzieć, że jest pracoholikiem niż szamanem, który uprawiając czary zamierza zmieniać wyniki meczów. Mówi się, że do klubu potrafi przyjść wcześnie rano a wyjść jako jeden z ostatnich.

Pozostaje przyglądać się dalszej karierze byłego selekcjonera. Kto wie, może pokusi się o jakieś czary i sprawi, że podczas meczów Lecha Poznań to przeciwnikom będzie przeszkadzać wiatr?

Osiągnięcia:

Wisła Kraków

-Mistrzostwo Polski (1x): 1977/78 (jako zawodnik)

-Mistrzostwo Polski (1x): 2000/01

-Puchar Ligi (1x): 2000/01

Górnik Zabrze

-awans do Ekstraklasy w sezonie 2009/10

Reprezentacja Polski

-awans do turnieju finałowego i ćwierćfinał Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2016

-awans do turnieju finałowego Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2018

Indywidualne

-Człowiek Roku w Plebiscycie Piłki Nożnej: 2014

-Trener Roku w Plebiscycie „Przeglądu Sportowego”: 2015

-Trener Roku w Plebiscycie Piłki Nożnej: 2015, 2016, 2017


Mateusz Perzyński

@perzot97

Komentarze