Co to jest resurs UTB?

Każda maszyna użytkowana przez człowieka wymaga wykonywania okresowych przeglądów. Ten obowiązek nie omija także wszelkiego typu dźwigów osobowych definiowanych jako Urządzenia Transportu Bliskiego, czyli UTB. Od sprawnego funkcjonowania takiego dźwigu zależy bezpieczeństwo jego użytkowników. W porę wykryta usterka może uratować komuś zdrowie, a nawet życie. Można zapobiec tragedii, z tego powodu warto dbać o regularne wykonywanie przeglądów. Dźwigi jako urządzenia transportu bliskiego muszą być poddawane badaniom okresowym, eksploatacyjnym, ale także w miarę potrzeb powypadkowym lub poawaryjnym. W przypadku tego typu urządzeń przeprowadzanie okresowych przeglądów jest regulowane przez prawo, a dokładniej mówiąc rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii dotyczące warunków technicznych dozoru technicznego. Również Urząd Dozoru Technicznego sporządził wytyczne, które zobowiązują właścicieli dźwigów osobowych do zlecania okresowych badań technicznych. 

Jak należy odpowiednio zadbać o bezpieczeństwo dźwigów UTB?

Szacuje się, że w Polsce zamontowanych jest około 100 tysięcy dźwigów osobowych. Niektóre z nich zostały zamontowane już po wejściu Polski do Unii Europejskiej, przez co są zgodne z najnowszymi przepisami bezpieczeństwa. Jednakże mimo wszystko większość z nich nie spełnia podstawowych norm bezpieczeństwa. Najistotniejszym problemem są wieżowce wybudowane w latach 70, ponieważ ich stan techniczny wymaga wielu remontów, a dźwigi osobowe nie są najważniejsze. Właściciele tych bloków nie są chętni do wymiany dźwigów, a swoje decyzje argumentują tym, że przecież działają one bezproblemowo od dawna. Z pewnością nie jest to rozsądne rozumowanie jeśli chodzi o zdrowie i życie użytkowników. Stając naprzeciw temu problemowi Minister Przedsiębiorczości i Technologii zmienił rozporządzenie w kwestii eksploatacji urządzeń podlegającym przepisom dozoru technicznego. Został nałożony obowiązek robienia przeglądów technicznych aby ocenić stan funkcjonowania dźwigu. 

Resurs dla dźwigów UTB

Według definicji resurs jest okresem zdolności do użytkowania, czyli inaczej mówiąc jest to obligatoryjny przegląd specjalny dźwigu, który ma pewną ważność. Po przekroczeniu określonego terminu należy ponownie zlecić wykonanie oceny stanu technicznego. Jeśli chodzi o dźwigi, to właściwościami branymi pod uwagę są intensywność eksploatowania, oraz obciążenie jakim Poddaje się dźwig. Warto pamiętać, że resurs jest przeglądem specjalnym ,który musi być przeprowadzony przez odpowiedniego specjalistę. Istotną kwestią jest także to, że taki dźwig porusza się w szybie, który też musi być regularnie kontrolowany. Z tego powodu osoba, która będzie przeprowadzała resurs UTB musi mieć stosowne uprawnienia budowlane. Przegląd specjalny wind może być wykonywany przez przedstawiciela producenta, ale bezwzględnie musi on dysponować określonymi uprawnieniami. 

Jaki jest zakres przeglądu specjalnego UTB?

To jak powinien wyglądać przegląd specjalny Urządzeń Transportu Bezpośredniego określa instrukcja producenta. Bywa, że w instrukcji nie ma takich danych, wówczas należy kierować się odpowiednimi normami, specyfikacjami technicznymi, oraz obecną wiedzą techniczną. Istotne jest aby taki przegląd specjalny obejmował swoim zakresem najważniejsze podzespoły, które mają wpływ na bezpieczne korzystanie z windy. O jakie dokładnie podzespoły chodzi? Są to przede wszystkim:

  • cała konstrukcja nośna, czyli dokładniej mówiąc jest to szyb, rama kabiny, rama wciągarki, ale również prowadnice,
  • mechanizm napędowy który składa się z liny, mocowania lin, i wciągarka,
  • układ elektryczny – instalacja w szybie, aparatura odpowiadająca za sterowanie urządzeniem,
  • układ hydrauliczny czyli przewody, siłowniki, a także agregat hydrauliczny
  • odpowiadające za bezpieczną pracę dźwigu czyli np. system alarmowy.

Taki przegląd specjalny dźwigów UTB musi być zakończony spisaniem odpowiedniego protokołu, w którym zawarty jest wynik przeglądu, dane osób odpowiedzialnych, termin kolejnego przeglądu, a także kryteria oceny. 

Najważniejsza jest profilaktyka

Jak w przypadku wielu sprzętów mechanicznych, tak również jeśli chodzi o dźwigi UTB bardzo ważna jest profilaktyka. Wiele usterek można zawczasu znaleźć i naprawić, co znacznie poprawi bezpieczeństwo takich urządzeń. Niestety, w przypadku wind z lat 70 problem jest bardziej złożony, ponieważ takie mało dokładne przeglądy mogą być niewystarczające i nie znajdą wszystkich usterek. Urząd Bezpieczeństwa Technicznego kontroluje stan techniczny na bieżąco likwidując pojawiające się usterki i wymieniając uszkodzone części. Niestety, jeśli chodzi o aparaturę sterową problem może okazać się bardziej złożony. Zbudowana jest ona z podzespołów, których sprawność działania po 40 latach jest zdecydowanie ograniczona. Jedynym rozwiązaniem często jest wymiana jej, co poprawi bezpieczeństwo całego dźwigu. 

Możliwe zagrożenia starych dźwigów  

Postęp techniczny jest bardzo duży, również jeśli chodzi o dźwigi osobowe. Stare mechanizmy znajdujące się w blokach nie posiadają pewnych zabezpieczeń, które znajdują się w tych nowszych modelach. Trzeba pamiętać, że te starsze dźwigi nie posiadają drzwi kabinowych. Ponadto taki dźwig nie ma zabezpieczeń przed zbyt szybką jazdą do góry, oraz odpowiednich zabezpieczeń przed niekontrolowanymi ruchami kabiny. Co istotne nie ma tu również łączności głosowej z serwisem, ponadto drzwi przystankowe nie posiadają kontroli zaryglowania. Są to braki których nie da się wyeliminować.

Jedynym rozwiązaniem jest wymiana całego dźwigu, ale jest to bardzo droga inwestycja. Następnym brakiem jest także mała dokładność jeśli chodzi o zatrzymywanie się na przystankach. Zazwyczaj taka kabina niedokładnie trafia w poziom piętra i tworzy się próg, który staje się kłopotliwy do pokonania szczególnie dla ludzi na wózkach inwalidzkich i starszych. Dźwigi z lat 70 muszą być co jakiś czas naprawiane, a uszkodzone części wymieniane, ale trzeba pamiętać, że nigdy nie będą one funkcjonowały tak jak nowe. Dlatego potrzebne jest częstsze dokonywanie przeglądów technicznych a także stały kontakt z serwisem. Trzeba wtedy bezwzględnie stosować się do zaleceń wydanych przez ekspertów. Oczywiście wraz z upływem lat tego typu problem będzie się nawarstwiał, więc w dłuższej perspektywie niezbędna będzie wymiana całego urządzenia.