Noże tokarskie – czym są i kiedy należy po nie sięgnąć?

Noże tokarskie jak wiadomo mają zastosowanie przy tokarkach, które odpowiedzialne są za skrawanie. Noże tokarskie mają tylko jedno ostrze i za jego pomocą możemy dokonać toczenia zewnętrznego i wewnętrznego. Obrabiane tworzywo najczęściej jest w kształcie bryły obrotowej i dzięki nożom tokarskim możliwe jest uformowanie go w inny kształt. Oprócz toczenia przy ich użyciu można wykonać przecinanie, wcinanie, gwintowanie a także rowkowanie. Tokarki są często wykorzystywanym urządzeniem do wytwarzania gwintów. Jak zrobiony jest nóż tokarski i jakie są jego rodzaje? Jakich jeszcze maszyn użyjemy do wytwarzania gwintów?

Budowa i wygląd noża tokarskiego

Nóż tokarski zbudowany jest z dwóch fragmentów – roboczego i chwytowego. Część chwytowa montowana jest wprost w tokarce, część robocza dla odmiany zawiera kilka innych fragmentów i to dzięki niej możliwa jest praca noża. Jej fragmentem jest powierzchnia natarcia i przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze i naroże. Każda z tych części pełni inną funkcję i wystarczy, że nie będzie jednej z nich i nóż nie będzie użyteczny. Noże tokarskie zrobione bywają ze stali szybkotnącej i używane wtedy będą do formowania stali, staliwa, żeliwa oraz miękkiego mosiądzu. Drugi materiał wykonania to płytki z węglików spiekanych, które można dodatkowo podzielić na rodzaj S i H i każde będą wykorzystywane do innych materiałów.

Na jakie kategorie można podzielić noże tokarskie?

Noże tokarskie klasyfikować można uwzględniając różne kryteria. Najczęściej spotkać można się z podziałem ze względu na technikę obróbki. W takich sytuacjach rozróżniamy noże punktowe, kształtowe oraz obwiedniowe. Noże punktowe stykają się z kształtowanym tworzywem punktowo, czyli tylko czubkiem ostrza. Noże kształtowe będą obrabiały tworzywo krawędzią ostrza, za to noże obwiedniowe charakteryzują się obrabianiem przez przetaczanie się przez powierzchnię.

Inną metodą na grupowanie noży tokarskich będzie uwzględniający ich konstrukcję.

Wyodrębniamy wtedy noże tokarskie jednolite, składane, noże z płytką lutowaną i noże oprawkowe. Noże jednolite są stworzone tylko z jednego rodzaju surowca i najczęściej będzie to stal, składane dla odmiany mają wymienne płytki z węglików spiekanych. Noże z płytką lutowaną przeznaczone są do toczenia wzdłużnego, zewnętrznego a także wewnętrznego, jak również do przecinania i planowania. Noże oprawkowe tworzą nowe noże tokarskie o wyjątkowych formach – promieniowych, przezieraków, wytaczaków i zdzieraków.

Za pomocą jakich narzędzi najlepiej obrabiać gwinty?

Gwinty można tworzyć za pomocą paru różnych metod. Rozróżnić możemy obróbkę walcowaniem, szlifowaniem, frezowaniem, nacinanie gwintownikiem albo nożami stycznymi wagnera oraz nacinanie na tokarce.

Dostępne na rynku noże styczne wagnera są bardzo specjalistycznym i skomplikowanym sprzętem, jednak przy wykorzystaniu ich obróbka przebiega niesamowicie szybko.

Jednymi z najłatwiejszych technik będzie nacinanie na gwintowniku oraz nacinanie gwintu narzynką. Najczęściej mogą być używane także w przydomowych warsztatach, wystarczy tylko, że posiadamy odpowiednie sprzęty. Warto także mieć na uwadze, że na gwintowniku zrobimy jedynie gwinty wewnętrzne, a za pomocą narzynki gwinty zewnętrzne.

Źródło: Szlifmet – noże wagnera